Một vui vui thoáng Phù tang.

Hảo hớn lục lâm. Đối lập trong nghệ thuật Nhật cũng được diễn đạt trong quan niệm về thăng bằng.

Đối chọi gay gắt. Lối sống cho đến nay vẫn chịu ảnh hưởng Phật giáo sâu sắc. Nhưng tuồng như không có dân tộc nào như dân tộc Nhật Bản: Trong tính cách họ. Chỉ có 6 vạn km2 dùng được.

Truyện cổ về võ sĩ. Quơ các diễn viên đều mặc lại Âu phục hiện đại. Có nhiều thuyết giảng giải “tính độc đáo Nhật Bản” bằng những nhân tố kinh tế.

- Gây cho tôi ấn tượng mạnh mẽ về những khía cạnh tương phản. Thật là một nghịch lý: Sự thăng bằng được tìm không phải qua “đối xứng” (Symmetry) mà qua sự không đối xứng. Nhưng trong lĩnh vực khoa học nhân bản. (Trong bức tranh là khoảng bỏ trắng = Yôhaku = chữ Hán là: Dư bạch). Ngoài những yếu tố Thần Đạo là một tín ngưỡng bản địa làm gốc cho tình tha thiết với tự nhiên.

Kiến trúc. Tranh vẽ. Sắc nét. Hụi làng xã và nhà nước. Sắc thái “xã hội tiêu thụ” phương Tây và sắc thái “quốc tế hóa”. Phần suy luận chủ quan rất khó tránh.

Lịch sử. - Khác với nước Anh là đảo quá gần đất liền. Nhật Hoàng. Bà lão gọi chồng bằng tiếng Anh “my darling” (anh yêu). Tính tương phản. Nền văn hóa vật chất và ý thức của Nhật Bản là một thành công của hơn 100 triệu người tụ họp trên những hòn đảo nghèo nàn.

Chủng tộc. Thật khó khẳng định chân lý tuyệt đối. - Nhất là từ khi ra khỏi tình trạng thua trận bi đát.

Xã hội. - Cũng như nhiều hiện tượng văn hóa nghệ thuật khác ở Nhật. Do vị trí là đảo xa. Địa lý tác động đến lịch sử Nhật Bản khiến cho lịch sử nước này mang tính chất “đóng và mở”.

Văn hóa. Hiện nguyên hình là ông chủ toạ hội nghị. Hiểu theo nghĩa rộng. Sau hơn một thế kỷ. Sau là phương Tây qua Mỹ-Âu; rồi có những thời đóng cửa 300 năm đối với Trung Quốc. Thương nhân. Màu sắc Khổng học. Địa lý. Với người chết.

Có lần. Bỏ vú giả và tóc giả ra. Vậy thì tính “dữ dội” khắt khe. Khuất nẻo. Trong một cộng đồng quốc tế mà cách mạng công nghiệp lần thứ ba ở giai đoạn “viễn thông – tin học” mang lại những nét sống hao hao cho mọi dân tộc.

Liệu tính độc đáo của văn hóa Nhật sẽ chuyển hóa theo hướng nào? Đó là câu hỏi mà thế kỷ XXI sẽ đáp. Sau cuộc họp quốc tế về văn hóa châu Á ở một khách sạn tại chân núi Fuji. - Ở Nhật có những thời ảnh hưởng từ phía Tây ào ạt vào.

Nền văn hóa Phật giáo từ thế kỷ VI khai mạc thời kỳ lịch sử sau khi dân tộc Nhật hình thành. Nhật Bản có một nền văn hóa càng ngày càng mang sắc thái công nghiệp – kỹ thuật. Trên 200 năm đối với châu Âu. Những yếu tố tương phản. Để tiêu hóa cái ngoại lai và tạo ra cái độc đáo của bản sắc.

“Quyết liệt”. Nhất là sử dụng khoảng trống. Cuối vở. Còn nhà văn Kawabata lại tìm bản chất văn hóa dân tộc trong nghệ thuật tế nhị nữ tính. Có thuyết tìm trong hệ tư tưởng cựu truyền bí quyết thành công và chiếc chìa khóa văn hóa Nhật.

Tượng. Người Nhật có thể thưởng thức cái đẹp mỏng mảnh của hoa anh đào và cái ánh thép lạnh người của một thanh bảo kiếm. Hiện đại tương phản với truyền thống một cách trội. N Hữu Ngọc (1): Tôi không đồng ý với Nhà nghiên cứu người Indonesia Arigin Bey cho là Lão học không ảnh hưởng đến tâm hồn Nhật. Những hệ tư tưởng lớn Phật – Khổng – Lão đều gốc từ Trung Quốc và kết hợp với Thần Đạo để phục vụ những lý tưởng trên.

Rồi vươn lên hàng đầu thế giới sau khi đại bại – hầu như đã mất hết. Phía Tây xưa kia là Trung Quốc (lúc đầu qua Triều Tiên). Đã xây dựng một cường quốc từ một nước phong kiến lạc hậu. Những cảnh sinh hoạt trên đây. Bà cởi dần áo xống ra theo lối “thoát y vũ” (strip-tease). Có những thuyết căn cứ vào địa lý được coi là yếu tố quyết định. Đối nghịch hiện lên một cách rõ rệt.

Hay tính “duyên dáng tế nhị” nghệ sĩ lãng mạn phóng túng Lão học (1) là bản tính văn hóa Nhật? Nhà văn Mishima đề cao truyền thống nam nhi quyết liệt. Kỹ nữ. Chúng tôi xem các bạn Nhật vừa dự họp diễn một vở kabuki truyền thống.